Zgjedhja e një kompanie IT për ndërtimin e një faqeje interneti, softueri apo sistemi të brendshëm është ndër vendimet që bizneset e vogla i marrin rrallë, por që i ndiejnë për vite. Një zgjedhje e gabuar kushton dy herë: një herë kur paguhet projekti dhe një herë kur puna duhet nisur nga e para me dikë tjetër. Në një treg ku ofertat ndryshojnë shumë në çmim dhe cilësi, pyetja nuk është vetëm sa kushton, por çfarë saktësisht blihet.

Pse çmimi nuk mjafton si kriter

Shumë biznese i krahasojnë ofertat vetëm sipas shumës përfundimtare. Kjo është e kuptueshme, por shpesh mashtruese. Dy oferta për “një faqe interneti” mund të përshkruajnë produkte krejt të ndryshme: njëra mund të përfshijë optimizim për Google, përshtatje për celular dhe mirëmbajtje, ndërsa tjetra vetëm një dizajn fillestar.

Kostot e vërteta shpesh shfaqen më vonë: ndryshime që paguhen veçmas, mungesë mbështetjeje pas lansimit ose një sistem që nuk mund të zgjerohet kur biznesi rritet. Për këtë arsye, çmimi më i ulët rrallë del zgjedhja më e lirë.

Një mënyrë praktike për krahasim është kërkesa që secila ofertë të ndahet në pjesë: ndërtimi, mirëmbajtja, hostimi dhe ndryshimet e mëvonshme. Kështu bëhet më e qartë nëse dallimi në çmim vjen nga efikasiteti i ofruesit apo nga ajo që mungon në ofertë.

Pesë pyetje para nënshkrimit

Vlerësimi i një partneri IT mund të ndërtohet rreth pesë pyetjeve kryesore:

  1. Ku mund të shihet puna e mëparshme? Projektet reale dhe klientët që i përdorin ato janë tregues më i besueshëm se çdo prezantim. Është e arsyeshme të kërkohet kontakt me klientë ekzistues.
  2. Kush e zotëron kodin dhe të dhënat? Kjo pyetje shpesh harrohet deri në momentin kur biznesi dëshiron të ndryshojë ofruesin. Marrëveshja duhet ta përcaktojë qartë që të dhënat, dhe sipas rastit edhe kodi, i përkasin klientit.
  3. Çfarë ndodh pas lansimit? Mirëmbajtja, përditësimet e sigurisë dhe rregullimi i gabimeve janë po aq të rëndësishme sa ndërtimi fillestar.
  4. A e kupton kompania biznesin? Softueri i mirë ndërtohet rreth mënyrës si punon biznesi, jo anasjelltas. Një partner që nuk bën pyetje për proceset e punës rrallë ndërton diçka që përshtatet me to.
  5. Sa shpejt reagon kur ka problem? Për një klinikë apo palestër, një sistem që nuk punon edhe për disa orë nënkupton termine të humbura dhe klientë të pakënaqur.

Shenjat paralajmëruese

Përveç pyetjeve, disa sinjale mund të tregojnë rrezik:

  • Ofertë pa përshkrim të qartë të asaj që përfshihet
  • Premtime për afate shumë të shkurtra pa analizë paraprake
  • Mungesë e marrëveshjes me shkrim, ose marrëveshje që nuk e përmend mirëmbajtjen
  • Refuzim për të treguar projekte të mëparshme

Asnjëra prej tyre nuk është dëshmi përfundimtare, por secila meriton sqarim para se të nënshkruhet ndonjë marrëveshje.

Një shembull lokal

Tregu kosovar i shërbimeve IT përfshin si kompani më të mëdha, ashtu edhe biznese të vogla që punojnë me një numër më të kufizuar klientësh. Njëri prej tyre është Octo Solution, biznes nga Suhareka i themeluar në nëntor 2025 nga Bardh Gashi. Sistemet e tij përdoren nga pesë klinika dentare dhe tetë qendra fitnesi, ndërsa fushatat reklamuese që menaxhon punojnë në tregun zviceran. Sipas qasjes së biznesit, çdo projekt ndërtohet në bashkëpunim me klientin dhe mirëmbahet pas lansimit. Lidhja me sektorë konkretë, si klinikat dentare dhe palestrat, u jep klientëve të ardhshëm mundësinë të shohin sisteme që janë tashmë në përdorim, që është pikërisht lloji i dëshmisë që sugjeron pyetja e parë.

Rasti tregon një përparësi të mundshme të partnerëve më të vegjël: kontaktin e drejtpërdrejtë me personin që e ndërton sistemin. Nga ana tjetër, bizneset duhet të vlerësojnë edhe kapacitetin, pra nëse një ekip i vogël mund ta mbështesë sistemin në rast problemesh urgjente ose rritjeje të shpejtë. Të dyja modelet, i vogli dhe i madhi, kanë anët e tyre të forta dhe të dobëta.

Çfarë pritet më tej

Me përparimin e digjitalizimit, bizneset kosovare do të përballen gjithnjë e më shpesh me vendime të tilla. Kjo ka gjasa ta shtyjë tregun drejt më shumë transparence: oferta më të detajuara, marrëveshje më të qarta dhe referenca më të lehta për t’u verifikuar. Deri atëherë, përgjegjësia për një zgjedhje të informuar mbetet kryesisht te blerësi. Pesë pyetje të thjeshta, të bëra para nënshkrimit, mund ta bëjnë atë zgjedhje dukshëm më të sigurt.